بازگشت
3 minutes read

مانیوک یا کاساو از قهرمانان خانواده گیاهان به‎شمار می‎آید. به‎عنوان یکی از مقاوم‎ترین محصولات کشاورزی جهان نسبت به خشکی، این گیاه قوت‎ غالب نیم میلیارد از جمعیت جهان را تشکیل می‎دهد.

حالا این گیاه ماموریتی جدید بر عهده دارد: توانمندسازی زنان و کم کردن کودکان کار در جوامع پرورش‎دهنده کاکائو در آفریقای شرقی. این انتظار بسیار زیادی از یک گیاه است.

بازگشت به کلاس درس

برای آنکه بفهمیم مانیوک چرا چنین قدرتی دارد، ابتدا لازم است اهمیت مدارس را در زمان پرداختن به مشکل کودکان کار درک کنیم. احتمال بسیار کمتری وجود دارد که کودکانی ‌که روزهای خود را در کلاس‎های درس می‎گذرانند، به کارهای سخت و خطرناک در زمین‎های پرورش کاکائوی خانواده‎هایشان بپردازند.

به‎طور ایده‎آل می‎توان گفت که همه به آموزش و کسب تحصیلات، دسترسی دارند. وقتی صحبت از کودکان کار می‎شود، یونیسف می‎گوید: «آموزش سطوح ابتدایی در همه‎جای جهان، می‎تواند موثرترین ابزار مواجهه با این چالش باشد». یکی از اهداف توسعه پایدار سازمان‌ملل این است که همه دختران و پسران تا سال 2030 بتوانند به‌طور مجانی از تحصیل در مقاطع ابتدائی و متوسطه برخوردار شوند. در جاهایی که هدف هنوز برآورده نشده است، راه حل آن است که تا جای ممکن دسترسی گسترش داده شود. در ساحل عاج، برای مثال، خریدار عمده کاکائو، که همان شرکت نستله است، با دولت و تامین‎کنندگان همکاری می‎کند تا دسترسی به آموزش و تحصیل را گسترش دهد. با مشارکت با بنیاد جهانی کاکائو (World Cocoa Foundation)، این شرکت موفق به ساخت و بازسازی 40 مدرسه در این کشور شده است.

ولی بسیاری از کودکان همچنان از آموزش مناسب محروم هستند.

هدایت کودکان به کلاس‎های درس یکی از موثرترین راه‎های پرداختن به مشکل کودکان کار است. .

قدرت ایجاد تغییر

تولید کاکائو در ساحل‌عاج، به‎میزان قابل‎توجهی جزء کارهای مردانه به‎حساب می‎آید، و کمکی که زنان به این صنعت می‎کنند تا حد زیادی نادیده گرفته می‎شود. مردان، کسانی هستند که نامشان اغلب به‎عنوان اعضاء تعاونی‎های پرورش‎دهندگان ثبت می‎شود و پرداخت هزینه محصولات نیز اغلب به آنها صورت می‎گیرد. سهم هر زن بر اساس رابطه‎ای که با هر یک از مردان دارد، تعریف می‎شود.

مطالعات نشان داده‎اند (pdf، Mb 25) که وقتی زنان کنترل بیشتری بر بودجه‎های خانواده دارند، الگوهای خرید، به‎نحوی‎که به‎سود فرزندان باشد، تغییر می‎کنند. هزینه بیشتری صرف غذا و آموزش شده و هزینه کمتری برای مشروبات الکلی و سیگار صرف می‎شد. در حقیقت، بانک جهانی تخمین زده است که بهبود سلامت و تغذیه کودکان که تنها به‎کمک افزایش 10 فرانک سوئیسی در درآمد زنان امکان‌پذیر است، نیازمند افزایش 110 فرانکی در درآمد مردان است.

وقتی زنان درآمد بیشتری تولید می‎کنند، شانس بیشتری وجود دارد که این پول صرف خانواده شود، که شامل مدرسه رفتن فرزندانشان نیز می‎شود. بنابرین، این به‎معنی آن است که اگر به زنان کمک شود درآمد بیشتری از فعالیت‎های خود کسب کنند، شانس بیشتری وجود دارد که این درآمد صرف خانواده و حمایت از فرزندان برای رفتن به مدرسه شود.

و به‎همین دلیل است که نستله از این همکاری نزدیک بهره جسته است. این شرکت به حرکت بین‎المللی کاکائو (International Cocoa Initiative) پیوسته است تا به زنان کمک کند درآمد کافی برای پرداخت هزینه تحصیل فرزندانشان را کسب کنند. ICI مشارکتی بین اتحادیه‎های مختلف، سازمان‎های محلی، و صنایع شکلات‎سازی است که هدف آن بهبود زندگی کودکان و کمک به آنها برای از میان برچیدن کار کودکان در جوامع پرورش‎دهنده کاکائو است.

تولید درآمد

که دوباره ما را به گیاه قانع مانیوک یا کاساو بازمی‌گرداند. در آفریقای غربی، این گیاه عموما توسط زنان پرورانده می‎شود. و به زنان کمک می‎کند کسب‎وکارهای کوچک خود را به‎عنوان پرورش‎دهندگان مانیوک یا کاساو راه‎اندازی کنند، چراکه پرورش این گیاه به‎خوبی در فرهنگ این منطقه نیز جا افتاده است.

علاوه‎بر پرورش مانیوک یا کاساو برای تامین غذای خانواده، قسمتی از محصول را می‎توان فروخت، و درآمدی مستقیم به زنان پرداخت. این اقدام باعث تقویت جایگاه اقتصادی آنها هم در خانواده و هم در جامعه، می‎شود.

ولی این کار چندان ساده نیست. همواره مطالبی درخصوص احاطه زنان به زمین‎هایی که به آن نیاز دارند، وجود دارد. اغلب کمی زمان لازم است تا جوامع درک کنند که زنان به‎واقع نقش مهمی در تولید محصول کاکائو دارند. ولی وقتی متوجه این موضوع شوند، احتمال آنکه فرصت‎های بیشتری برای پرورش مانیوک یا کاساو در اختیار آنها قرار دهند، بالا می‎رود. راه‎اندازی چنین پروژه‎هایی ممکن است چندین ماه طول بکشد و به گفتمان‎های زیادی نیاز داشته باشد.

با این‎ وجود، این تلاش همواره نتیجه خوبی به‎دنبال خواهد داشت، به‎طوری که نیک ودرایل، مدیر اجرایی ICI می‎گوید: «در مناطقی که شروع به اجرای این پروژه کرده‎ایم، نتایج بسیار رضایت‎بخشی حاصل شده است. زنانی که ما تحت حمایت خود درآوردیم توانسته‎اند درآمدی بیش از هزینه مورد نیاز برای فرستادن دو فرزندشان به مدرسه کسب کنند.»

کمک به زنان برای راه‎اندازی کسب‎وکارهای کوچک خودشان مانند پرورش‎دهندگان مانیوک یا کاساو، موقعیت اقتصادی آنها را در خانواده تقویت می‎کند.

متعادل‎سازی دوباره قدرت

کمک به زنان برای کسب درآمد خودشان، نه زندگی آنها را به‎طور کامل تغییر می‎دهد و نه در زندگی جوامعشان تغییری به‎وجود می‎آورد. ولی باورهای فرهنگی را که در گذشته نقش زنان در صنعت تولید کاکائو را محدود می‎کرد، به‎چالش می‎کشد.

نستله دقیقا از جایی که دستش می‎رسد تلاش در اعمال تغییر دارد.

سرپرست فعالیت‎های مربوط به تولید شکلات و شیرینیجات نستله، سندرا مارتینز می‎گوید: «تغییرات کوچکی از این قبیل، می‎توانند تفاوت‎های عمده‎ای در تلاش‎های ما برای پرداختن به مساله کودکان کار، به‎وجود آورند. توانمندسازی زنان در جوامعی که در آنها زندگی می‌کنند و در خانواده‌ها، امری ضروری است».

تلاش‎های کوچکی مانند این، می‎توانند تفاوت‎های عمدهای در تلاش‎های ما برای پرداختن به مساله کودکان کار به‎وجود آورند سرپرست فعالیت‎های مربوط به شکلات و شیرینیجات نستله، سندرا مارتینز

در سال 2014، تنها یکی از مزارع کاکائو، که مطابق برنامه کاکائوی نستله فعالیت خود را آغاز کرد، توسط یکی از زنان سرپرستی می‎شد. یک سال بعد، هشت مزرعه به مدیریت زنان درآمدند و همچنان بر تعداد آنها افزوده می‎شود.

مرحله‎به‎مرحله، این تغییرات قدرت اقتصادی را در جوامع توزیع می‎کنند، که به‎نوبه خود باعث ورود کودکان بیشتری به مدارس می‎شود. هرچند احتمالا به‎نظر بسیار بعید می‎رسد، ولی از شواهد پیداست که مانیوک یا کاساو یکی از قهرمانان نبرد علیه کار کودکان است. با توامندسازی زنان، هم فرزندان در خانواده‎ها و هم جوامع توانمندتر می‎شوند. و در نهایت این شرایط به‎سود همگان خواهد بود.